TOP NEWS ПОЛИТИКА ЭКОНОМИКА ОБЩЕСТВО ПРОИСШЕСТВИЯ КУЛЬТУРА СПОРТ ФОТО LIVE
Halkın en büük şanı – onun yazıcıları
14:46; 25 04 2019 0 7180
Новостной портал Gagauzinfo.MD публикует авторскую статью Павла Тулба на гагаузском языке, посвященную писательнице Зиновье Душковой.
Halkın en büük şanı – onun yazıcıları

Son 20 yılda onun 60 kiyadı tipardan çıktı, tiraj – 150 bin ekzemplär. Rusiyadan kaarä onnarı tiparlêêrlar Ukrainada hem Amerikada, Germaniyada hem Franțiyada, İzraildä, Belgiyada hem Luksemburgta, Şveyțariyada hem Kanadada. Onun yaratmasını bilerlär Yaponiyada hem İndiyada. Yaratmalarına diplom verildi “Kiyat-2003” Sibirdä biblioteka forumunda, ”Sibirin kiyadı-2014” konkursunda. Bundan kaarä 2005 yılda Parijdä geçti uşak literaturasının konkurzsu “Natan”. Burada avtoritetli komisiya kararladı onun masal toplumunu “Le Beau Soteil et autres contes” koymaa bu yılda Franțiyada tiparlanan 12 en önemli yaratmaların arasında hem rekomendațiya verildi bu masalları şkolalarda üürenmää.

Açıktan söleyelim, saygılı okuyucular, ani may kimsey aramızdan şüpelenmedi, ki söz gider bizim vatandaşımız için. Halizdän dä okadar avtorumuz yok, ki onnara Evropanın devletlerindä büük interes göstersinnär, angıların yaratmaları kendi okuyucularını buldular diil sade Rusiyada, ama onun sınırlar aşırı topraklarında da.

Zinovya Vasilyevna Duşkova diil sade bizim vatandaşımız, angısı Rusiyada yaşêêr. O bir gagauzka! Siz lääzım kayıl olasınız: ayıp, ani onun için biz Gagauzyada taa bişey bilmeeriz.

Z. V. Duşkovanın duuması Kongaz küüyündä kirez ayın 19-unda 1953-üncü yılda. Pek erken üüsüz kaldış malisi onu terbiedärdi. Malisinin gecinmesindän sora kızçaazı senselelerä Çuvaşiyaya götürerlär. Burada ona deyni zor küü yaşaması çekeder. O lääzımdı bundan kaarä zor dili dä üürensin, angısında onun akrannarı lafedärdilär. Çalışmaa çekeder Odesada, sora Uzak Günduusuna yaşamaa geçer, neredä onun kocası işlärdi, ilkin Nahodka portuna, sora Vladivostok kasabasına. Büünkü gündä Zinovya Duşkova Moskvada yaşêêr.

Halkın en büük şanı – onun yazıcıları


Küçüklüündän Zinovya Vasilyevnanın en aydın akılagetirmekleri onun malisinä baalı. Onun da Zinovya Vasilyevna Duşkova adıydı. Malisi derin inançlı bir insandı, ii ürekliydi. O bilärdi çok şiir hem duva hem kendi ana gagauz dilindä, hem rus, urum, latin dillerindä, angılarında kendi küçük torununu üüredärdi. Malisinin kökleri Grețiyaya baalıydı. Adını da kabletti grek dilindän – Zinovya: Bilgili. Hep malisindän uşak üürendi dolay dünnesini, yaşamayı sevmää, küçüklüün yalnızlıına bakmayarak. Bu sevda herzaman yardım edärdi ona yaşamanın zorluklarını ensemää, zavallılara yardım etmää, bu yaşamaya koymaa nekadar taa çok sevgi hem gözellik. Bu istemeklär kalan yıllar da onu brakmêêrlar.

Bu anılmış insanın yaşamasında en büük dost hem nasaatçı – kiyatlardı. Z. Duşkova Vladivostokta işlärkän, orada Uzak Günduusu Devlet Universitetini istoriya fakultetini başardı da şkolada istoriyada üüredärdi. Kendi zorluklarında herzaman anılmış filosofların yaratmalarına danışardı.
Kendi ilk artistik yaratmasını Z. Duşkova yazdı 1992-1993 yıllarda. Onun adıydı “Probujdeniye İstoka”.

1995 yılda avtor ilk gezisini İndiyaya yaptı, bu anılmış blimnerin hem büük ayozluların topraklarına. Sora başka da yaratmaların yazması hem eni gezilär: Yaponiyaya, Kitaya, İzrailä, Mısıra, Mongoliyaya, Tibetä, İtaliyaya, Franțiyaya…

Birkaç kiyat Zinovya Vasilyevna uşak deyni dä yazdı. Avtorun laflarına görä masalları yazarkan, o “…istedi küçük cancaazları Sevgiylän doldurmaa. Sevgi – o hem cömertlik, hem acızgannık, hem dooruluk gem taa başka da pozitiv kaliteleri, angıları büütmeerlär uşaklarda çokgörmäk, bütün dünneyä üfkä, agresiya hem kin”. Bu kalitelär ”sarêrlar duşmannarı, nicä ana, annamayan uşaa terbiederlär…”.

Avtorun yaratmalarına sıkça “Aydınnık getirän kiyatlar” deerlär. Onnar aldı dildä tipardan çıktılar, onnarın geografiyası git-gidä genişlener, türlü-türlü dialektlerä çevirilerlär. Franțiyada bu devletin dilinä onun birkaç kiyadı çevirili hem tiparlı. Zinaida Duşkovanın kiyadına”Kırmızı güneşçik için masal hem başka masallar” prezentațiya yapıldı yortuda, angısı Franțiyada Uşak kiyadının aftası sınırlarında geçti. Uşaklara hem gençlerä deyni kiyat salonnarı Kalmar hem Ruan kasabalarında da geçtilär. Burada Z. Duşkova bu forumda bir tek rus temsilcisiydi, da Ruan kasabasının mêrı karşı etti onu Rusiyanın hem Franțiyanın arasında çoktankı kultura baalantıları için laflarlan. Açan Versalda hep bölä prezentațiya oldu, burayı çok rus evlad boyları geldi; onnar Duşkovanın kiyatlarını uşaklarına deyni satın aldılar da istedilär avtor avtografları mutlak rusça yazsın. Bu avtograflar, bezbelli, yakın vakıtlarda taa büük önemlilik kabledeceklär, neçinki Zinovya Vasilyevnanın masalarını teklif ettilär franțuz şkolalarında üürenmää.

Zinovya Vasilyevna Duşkova – yazıcı, istoriyacı, gezici. Onun neetiydi biyaz lekeleri renklerdä göstermää, ki onnar diil sade geografiya kartalarında, ama insannarın cannarında da var. Diriltmää umudu orada, neredä o öldü, tutuşturma sevgiyi orada, neredä o süündü, mayıl olmaa yaşamaya, neredä onun maanası kaybelmiş, — Duşkovanın en ilk davası. Küçük bir karıcık, angısı bir zebellik gezi Tibetä, Gimalaya, Gobi, Kumnuuna, Pireneya hem başka da erlerä, yaprı diil sade korkunçlu Everestä, Kaylasa hem Kançendjanga götürän yolları, ama o aydın yolları insannarın cannarına.

Bu anılmış incäzanaatçı – o yaratmaların avtoru, angıların hakı var insannarın can sergennerindä bulunsunnar.

Pavel TULBA



Подписывайтесь на наши новостные ленты в социальных сетях - в facebook, одноклассниках, вконтакте, twitter и instagram
Читайте также по этой теме:



 

 


Топовые новости

18:46; 19 фев 2020
Папа, мама, я – отличная семья. Презентация нового проекта прошла в Бессарабке
 205
17:04; 19 фев 2020
«Нам нужны новые идеи»: В Комрате объявлен конкурс проектов по развитию города
 216
16:46; 19 фев 2020
Гагаузский театр едет в Котовское: в программе показ двух спектаклей
 188
16:45; 19 фев 2020
Электростанция в Вулканештах обеспечит до 15 процентов от общего объема потребляемого в Молдове электричества
 708
16:29; 19 фев 2020
В Глодянах внук набросился с ножом на родных из-за денег
 420
15:47; 19 фев 2020
Александр Стояногло рассказал о пересмотре политических дел
 491
15:32; 19 фев 2020
Подготовка к открытию Индустриального колледжа в Гагаузии обсуждалась на совещании у башкана
 439
15:18; 19 фев 2020
Молодые исследователи из Гагаузии получат гранты от НИЦ имени Маруневич
 261
14:36; 19 фев 2020
«Перезимовали нормально». В колхозе «Победа» рассказали о состоянии полевых культур
 426
14:11; 19 фев 2020
Известный молдавский ансамбль песни и танца даст концерт в Чадыр-Лунге
 413
13:55; 19 фев 2020
Конкуренция – не проблема. «Борцы-вольники» из Бешгиоза стали призерами крупного спортивного турнира
 297
13:41; 19 фев 2020
Состоялось очередное заседание оргкомитета по проведению V Конгресса гагаузов мира
 381
12:45; 19 фев 2020
Штраф до 600 леев для велосипедистов. О наказаниях за нарушение ПДД рассказали в полиции в Гагаузии
 955
12:22; 19 фев 2020
Вячеслав Посмак начал восстанавливаться после полученной травмы
 214
12:06; 19 фев 2020
Авария в Чадыр-Лунге: часть жителей города осталась без воды
 1077
Аналитика

Гагаузка вошла в ТОП-100 духовных лидеров современности

Вячеслав Крачун, IPN
«Гагаузские инициативы» Рабочей группы: о чём они и почему их не принимают?

Текст: Иван Думиника, доктор истории
Доктор истории рассказал о появлении собора в Комрате