TOP NEWS ПОЛИТИКА ЭКОНОМИКА ОБЩЕСТВО ПРОИСШЕСТВИЯ КУЛЬТУРА СПОРТ ФОТО LIVE
Halkın en büük şanı – onun yazıcıları
14:46; 25 04 2019 0 7278
Новостной портал Gagauzinfo.MD публикует авторскую статью Павла Тулба на гагаузском языке, посвященную писательнице Зиновье Душковой.
Halkın en büük şanı – onun yazıcıları

Son 20 yılda onun 60 kiyadı tipardan çıktı, tiraj – 150 bin ekzemplär. Rusiyadan kaarä onnarı tiparlêêrlar Ukrainada hem Amerikada, Germaniyada hem Franțiyada, İzraildä, Belgiyada hem Luksemburgta, Şveyțariyada hem Kanadada. Onun yaratmasını bilerlär Yaponiyada hem İndiyada. Yaratmalarına diplom verildi “Kiyat-2003” Sibirdä biblioteka forumunda, ”Sibirin kiyadı-2014” konkursunda. Bundan kaarä 2005 yılda Parijdä geçti uşak literaturasının konkurzsu “Natan”. Burada avtoritetli komisiya kararladı onun masal toplumunu “Le Beau Soteil et autres contes” koymaa bu yılda Franțiyada tiparlanan 12 en önemli yaratmaların arasında hem rekomendațiya verildi bu masalları şkolalarda üürenmää.

Açıktan söleyelim, saygılı okuyucular, ani may kimsey aramızdan şüpelenmedi, ki söz gider bizim vatandaşımız için. Halizdän dä okadar avtorumuz yok, ki onnara Evropanın devletlerindä büük interes göstersinnär, angıların yaratmaları kendi okuyucularını buldular diil sade Rusiyada, ama onun sınırlar aşırı topraklarında da.

Zinovya Vasilyevna Duşkova diil sade bizim vatandaşımız, angısı Rusiyada yaşêêr. O bir gagauzka! Siz lääzım kayıl olasınız: ayıp, ani onun için biz Gagauzyada taa bişey bilmeeriz.

Z. V. Duşkovanın duuması Kongaz küüyündä kirez ayın 19-unda 1953-üncü yılda. Pek erken üüsüz kaldış malisi onu terbiedärdi. Malisinin gecinmesindän sora kızçaazı senselelerä Çuvaşiyaya götürerlär. Burada ona deyni zor küü yaşaması çekeder. O lääzımdı bundan kaarä zor dili dä üürensin, angısında onun akrannarı lafedärdilär. Çalışmaa çekeder Odesada, sora Uzak Günduusuna yaşamaa geçer, neredä onun kocası işlärdi, ilkin Nahodka portuna, sora Vladivostok kasabasına. Büünkü gündä Zinovya Duşkova Moskvada yaşêêr.

Halkın en büük şanı – onun yazıcıları


Küçüklüündän Zinovya Vasilyevnanın en aydın akılagetirmekleri onun malisinä baalı. Onun da Zinovya Vasilyevna Duşkova adıydı. Malisi derin inançlı bir insandı, ii ürekliydi. O bilärdi çok şiir hem duva hem kendi ana gagauz dilindä, hem rus, urum, latin dillerindä, angılarında kendi küçük torununu üüredärdi. Malisinin kökleri Grețiyaya baalıydı. Adını da kabletti grek dilindän – Zinovya: Bilgili. Hep malisindän uşak üürendi dolay dünnesini, yaşamayı sevmää, küçüklüün yalnızlıına bakmayarak. Bu sevda herzaman yardım edärdi ona yaşamanın zorluklarını ensemää, zavallılara yardım etmää, bu yaşamaya koymaa nekadar taa çok sevgi hem gözellik. Bu istemeklär kalan yıllar da onu brakmêêrlar.

Bu anılmış insanın yaşamasında en büük dost hem nasaatçı – kiyatlardı. Z. Duşkova Vladivostokta işlärkän, orada Uzak Günduusu Devlet Universitetini istoriya fakultetini başardı da şkolada istoriyada üüredärdi. Kendi zorluklarında herzaman anılmış filosofların yaratmalarına danışardı.
Kendi ilk artistik yaratmasını Z. Duşkova yazdı 1992-1993 yıllarda. Onun adıydı “Probujdeniye İstoka”.

1995 yılda avtor ilk gezisini İndiyaya yaptı, bu anılmış blimnerin hem büük ayozluların topraklarına. Sora başka da yaratmaların yazması hem eni gezilär: Yaponiyaya, Kitaya, İzrailä, Mısıra, Mongoliyaya, Tibetä, İtaliyaya, Franțiyaya…

Birkaç kiyat Zinovya Vasilyevna uşak deyni dä yazdı. Avtorun laflarına görä masalları yazarkan, o “…istedi küçük cancaazları Sevgiylän doldurmaa. Sevgi – o hem cömertlik, hem acızgannık, hem dooruluk gem taa başka da pozitiv kaliteleri, angıları büütmeerlär uşaklarda çokgörmäk, bütün dünneyä üfkä, agresiya hem kin”. Bu kalitelär ”sarêrlar duşmannarı, nicä ana, annamayan uşaa terbiederlär…”.

Avtorun yaratmalarına sıkça “Aydınnık getirän kiyatlar” deerlär. Onnar aldı dildä tipardan çıktılar, onnarın geografiyası git-gidä genişlener, türlü-türlü dialektlerä çevirilerlär. Franțiyada bu devletin dilinä onun birkaç kiyadı çevirili hem tiparlı. Zinaida Duşkovanın kiyadına”Kırmızı güneşçik için masal hem başka masallar” prezentațiya yapıldı yortuda, angısı Franțiyada Uşak kiyadının aftası sınırlarında geçti. Uşaklara hem gençlerä deyni kiyat salonnarı Kalmar hem Ruan kasabalarında da geçtilär. Burada Z. Duşkova bu forumda bir tek rus temsilcisiydi, da Ruan kasabasının mêrı karşı etti onu Rusiyanın hem Franțiyanın arasında çoktankı kultura baalantıları için laflarlan. Açan Versalda hep bölä prezentațiya oldu, burayı çok rus evlad boyları geldi; onnar Duşkovanın kiyatlarını uşaklarına deyni satın aldılar da istedilär avtor avtografları mutlak rusça yazsın. Bu avtograflar, bezbelli, yakın vakıtlarda taa büük önemlilik kabledeceklär, neçinki Zinovya Vasilyevnanın masalarını teklif ettilär franțuz şkolalarında üürenmää.

Zinovya Vasilyevna Duşkova – yazıcı, istoriyacı, gezici. Onun neetiydi biyaz lekeleri renklerdä göstermää, ki onnar diil sade geografiya kartalarında, ama insannarın cannarında da var. Diriltmää umudu orada, neredä o öldü, tutuşturma sevgiyi orada, neredä o süündü, mayıl olmaa yaşamaya, neredä onun maanası kaybelmiş, — Duşkovanın en ilk davası. Küçük bir karıcık, angısı bir zebellik gezi Tibetä, Gimalaya, Gobi, Kumnuuna, Pireneya hem başka da erlerä, yaprı diil sade korkunçlu Everestä, Kaylasa hem Kançendjanga götürän yolları, ama o aydın yolları insannarın cannarına.

Bu anılmış incäzanaatçı – o yaratmaların avtoru, angıların hakı var insannarın can sergennerindä bulunsunnar.

Pavel TULBA



Подписывайтесь на наши новостные ленты в социальных сетях - в facebook, одноклассниках, вконтакте, twitter и instagram
Читайте также по этой теме:



 

 


Топовые новости

19:23; 7 апр 2020
Коронавирус в Гагаузии. Полиция выписала штрафов на 300 тысяч леев
 1261
18:59; 7 апр 2020
Президент о коронавирусе: До 28 апреля смягчения ограничений не будет
 835
18:38; 7 апр 2020
Гагаузские НПО оказали гуманитарную помощь селам Одесской области
 570
18:36; 7 апр 2020
«Как скоро закончится карантин - зависит от нас». Директор комратского колледжа обратилась к студентам
 469
18:03; 7 апр 2020
Комратский спиртзавод незаконно сливает в Конгазчике отходы производства
 3096
17:35; 7 апр 2020
В Гагаузии выявлен третий случай заболевания коронавирусом COVID-19
 3506
16:03; 7 апр 2020
ГЛАВНАЯ ТЕМА: Как уберечь ребенка от коронавируса?
 504
15:37; 7 апр 2020
«Дети не смогут защититься сами». Врач-педиатр о способах профилактики COVID-19
 693
15:20; 7 апр 2020
Как вернуться в Гагаузию из-за рубежа в условиях пандемии, рассказал Виталий Влах
 1465
14:38; 7 апр 2020
«Уделите внимание детям». Жительница Комрата о том, как с пользой провести карантин
 505
14:30; 7 апр 2020
«Зараза приближается». Примар Чадыр-Лунги просит горожан прекратить контакты с жителями Валя-Пержей
 3949
14:24; 7 апр 2020
LIVE: Виталий Влах в эфире "Просто радио" о возвращении соотечественников в Гагаузию
 488
14:23; 7 апр 2020
Как получить пособие по безработице в размере 2775 леев, рассказали в КЧС Гагаузии
 1169
14:20; 7 апр 2020
В Гагаузии три новых подозрения на COVID-19. Один пациент контактировал с инфицированным из Чишмикиоя
 2768
12:29; 7 апр 2020
Примэрия Вулканешт передала продукты из закрытых школ и детсадов местной социальной столовой
 239
Аналитика

Текст: Иван Думиника, доктор истории, Институт культурного наследия
Иван Думиника – о дне, предопределившем историю гагаузов и болгар Буджака

Вячеслав Крачун
Региональные партии: риск сепаратизма или шанс на оздоровление системы?

Иван Думиника
Исследование: когда в Комрате появилась больница?